BÖLGE YÖNETİMİ… KAOSA DOĞRU? etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
BÖLGE YÖNETİMİ… KAOSA DOĞRU? etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

11 Ekim 2014 Cumartesi

Türklere ve Kürtlere Bir Mektup... Nereye Gidiyoruz Hep Beraber?

Terör olayları başlamadan, yani Türkiye’nin farklı bölgelerinde şehirler yakılmadan ve
insanlar ölmeden önce bir öğrencimden gelen mektubu sizlerle paylaşmak istiyorum. Bazı küçük değişiklikler yaptım. Yer isimlerini vs. çıkardım. Kimsenin alınmaması için bazı aktör, olay ve partileri çıkardım. Türkiye ve özellikle Güneydoğumuz çok ağır bir sınavdan geçiyor. Hiçbirşey göründüğü gibi değil… Vicdan gözüyle okumanız dileğiyle…
***
İşte o mektup:
Hocam, Merhabalar... Umarım iyisinizdir. Beni üzen bir konu olduğu için size yazmak istedim. Bugünlerde çok üzücü hatta zaman zaman gözyaşlarıma mani olamayacağım şeylere şahit oldum, sizinle paylaşmak isterim. Bir doğulu olarak bir yere ait olamamak neymiş onu öğrendim. Araf dedikleri şey böyle bir şey olsa gerek. Hocam bir tarafımda eskiden düşüncelerini ütopik olarak değerlendirdiğim insanlar var ve bunların ütopik olarak nitelendirdiğim düşünceleri artık ne yazık ki ütopik değil ve onların adım adım amaçlarına nasıl yaklaştığını görünce korkunç bir şekilde ürperiyorum uykularım kaçıyor korkuyorum diğer tarafımda ise bir doğulu çok çok iyi bir işe kalkışsa bile sırf doğulu olduğu için onu desteklemeyen hatta karalayan insanlar var ve bunlar Diyarbakır'dan sonrasının, hiçbir ayrım gözetmeden her hanenin yakılıp her insanın bile öldürülmesi gerektiğini düşünüyorlar ve bu da benim kanımı donduruyor. İki tarafa da dahil olamıyorum. (Bu düşünceleri abartılı bulanlar olabilir, ama biraz sosyal medyada dolaşırsanız daha korkunç olanlarını görebilirsiniz… a.ç.)
Bu yaşıma kadar hep babam bana her görüşe saygı duymam gerektiğini aslında her insanın kendi dünyasında haklı olabileceğini sadece tek bir doğrunun olmadığı söyledi. Bende her zaman her görüşe saygı duymak karşıdakini anlayabilmek için çok çaba sarf ettim ama ben anlayamıyorum hocam ne yazık ki bu iki tarafı da anlayamıyorum. Bir tarafımda okullar yakılıyor, okulların sadece sıraları duvarları tahtaları pencereleri zarar görmüyor bizim insanımızı ileriye götürecek olan kütüphaneleri kitapları yanıyor ve bu insanlar bunun acısını duymuyorlar alkışlıyorlar aferin diyorlar yeri geliyor polisler ses çıkartmıyorlar seyrediyorlar. Bir kürtçe uğruna o çocukların geleceği yanıp kül oluyor. Hangi dil hangi lehçe bir çocuğun geleceğinden daha önemli olabilir? Ve öyle aileler var ki çocuğunu maddi sıkıntılar içerisinde okutup ondan güzel bir gelecek bekliyor bu çocuklar bu şartlar altında nasıl bir geleceğe sahip olabilir ki ben anlayamıyorum bunu yapan insanları düşünüyorum babamın dediği şeyi yapmaya çalışıyorum o insanların kendi dünyalarını düşünmeye çalışıyorum ama anlayamıyorum.
 Onlar okulların kütüphanelerine zarar verirken birileri arafta kalmış insanları çocukları kurtarmak için eğitim için kitap toplamaya uğraşıyor elinde avucunda ne varsa köy okullarına harcıyor insanların kapısını çalıp kitap toplamaya çalışıyor 1 okula daha kütüphane kazandıralım diye uğraşıyor onun çabasını görünce insanın içi cız ediyor ve benim neyim eksik bende kapı kapı dolaşır kitap toplarım diyorum ama birileri kalkıp bana "tekrar okulları yaksınlar diye mi kitap gönderecez size" diyor ve ben ne yazık ki bu dönüş karşısında güçlü duramıyorum duygularıma gözyaşlarıma hakim olamıyorum. Kendi topraklarımda bir şeyler yapmak için uğraşıyorum ama benim yaptıklarımı ya benim hemşehrim ya da batılı yurttaşım gelip yıkıyor. Ben ayakta duramıyorum güçlü olamıyorum yalnız hissediyorum kendimi. Benim niyetim asla Kürtleri karalamak veya herhangi bir siyasi görüşü savunmak değil. Ama ne olacak nereye gidecek bu durum ben geleceğimden geleceğimizden yarın anne olursam çocuğumun geleceğinden çok korkuyorum. Evet insanların dillerini konuşması çok güzel, haksızlıklara ve zulümlere uğramaması, Türkçe bilmeyen bir annenin çocuğuyla rahat bir şekilde dilini konuşması vs bunlar güzel şeyler ben onlar ağlarken biz şunları şunları yaşadık derken hatta bir ….. olarak gözümle bazı şeylere şahit olurken hak vermiştim. Evet bölge olarak yanlış, yapılmaması gereken şeylere maruz kaldık bazı şeylerden mahrum bırakıldık. Ama hocam şimdi her şey o kadar kötü ki...
Önceden yapılan yanlışlıkların daha fazlası yapılıyor. Ve ben kendi topraklarımda yabancılık çekiyorum. Kürtçe bilmediğim için yabancılık çekiyorum, onlar gibi düşünmediğim için yabancılık çekiyorum. Bu bölgede yaşıyorsanız, özgür bir seçim yapamazsınız. Mutlaka biryerlere dahil olmanız lazım. Ben dahil olamıyorum iki tarafa da. Ve yalnızım benim gibiler yalnız bu bölgede. İkisi aynı masada oturup plan yaparken burda çocukların kitaplarını yakıyorlar batıdaki vatandaşda size kitap yok depremde ölmediniz diyor. Hala iki taraf birbirini suçluyor. Kimse neden böyle, kim olayları bu hale getirdi demiyor. Ben ne yapacağımı bilemiyorum öyle mutsuzum ki. 20 senelik komşum çok doğal bir şeymiş gibi bana gelip Aponun kadınlar hakkındaki bir kitabından bahsedebiliyor Apoyu filan geçtim bir kitaptan bahsediyor o da kitap okuyor yani ama hemen peşine okulların yakılması için “bizim hakkımızı versinler yakmayalım” diyor.
 Nasıl bir tezattır bu nasıl bir zihniyet nasıl bir insanlık ben anlayamıyorum ve anlayamadığım için kendimi iyi hissetmiyorum. Ve en acısı da kendimi bir hiç gibi hissediyorum. Oradan oraya sürükleniyorum sanki sadece üzülüyorum tek yapabildiğim şey bu. Yarın olacakları biliyorum buradan öyle net görünüyor ki yarın olacaklar... Buralar literatüre ...... olarak geçtiğinde hocam belki ben ve benim gibi düşünenler bu coğrafyada nefes alamayacaklar. Önceden gülerdim bunların hayallerine şimdi ise korkuyorum. Devlet dairesindeki memur bile propaganda yapıyor bayrak diye nitelendirdiği bugünlerde her yerde gördüğümüz 3 rengi burnuna hızma koluna bileklik yapıp devletin dairesine geliyor… Hala Benim annem o Türk diye ötekileştiriliyor. Bu çözüm süreci birilerinin felaketi mi olacak yani? Soru saçma aslında bizim felaketimiz oldu bile. Karşı komşum bana tahammül edemiyor çünkü o manavdan meyve alırken bile Türkçe konuşmuyor nefret ediyor benimle Türkçe konuşmak zorunda kalacağı için onunla iletişimimiz çok sınırlı. Buradaki insanların durumu buyken gözümü ülkemin batısına çevirip nefes almak istediğimdeyse, başka bir “doğu nefreti”yle karşılaşıyorum.

Bir kadınsanız bu ülkede insanların size bakış açısı cinsel bir objeden ibaret. Saçınızdan gocunan insanlar var bu ülkede. Bir ülkede bu kadar tezat normal mi bilgim bunu cevaplamaya yetmiyor. Velhasıl bu ülkede kadın olmak zor, doğulu olmak zor, hem kadın hem doğulu olmak daha da zor. Ben bir doğulu olarak nerede nefes alıcam hocam? Ben kendi insanıma burda ki küçük çocuklara faydalı olmak için ne yapıcam? Nasıl güçlü olucam? Yanlışların içinde nefes alıp hakikati bağıramadan nasıl yaşıyacam? Ve en önemlisi bir kadın olarak bu ülkede statüm ne olacak? Yeni Büyük Güçlü Türkiye'den yazdım size bunları. Kusurum yanlış lafım olduysa affola... Saygılarımla...
Per aspera ad astra!

6 Temmuz 2014 Pazar

Kurumsallaşma ve Türkiye’nin Halleri


 Memlekette büyükçe bir kargaşa yaşanıyor. Biz de vatandaş olarak izliyoruz…
 Yurttaşsız Demokrasi

Aslında bu kargaşa ve kavga çok eski…
 1700’lü yıllarla birlikte, Osmanlı’nın yeni Avrupa’yı fark etmesiyle başlıyor…
O tarihlerden itibaren, çok ciddi bir “statüko” ve “yenilikçilik” kavgası yaşanıyor…
O dönemlerde yeniliklere direnenler padişahları bile (III. Selim gibi) katlediyorlar…
 Yani, kavga hiç yeni değil…
Kavga yeni değil de, “duruma” göre “yenilikçiler” ile “statükocular” yer değiştirebiliyor…
Günümüzde yaşanan siyasal, yargısal, kurumsal çatışmaları belki de o kadar gerilere götürmeye gerek yok…
1960’lı yıllara gidelim yeter… Hani, hiç yoktan sebeplerle başbakan ve bakanlar idam edildi ya… İşte o tarihler…
O tarihlerden itibaren, yani 50 yıldır bu memleketin kurumları ve insanları birbirini “paralamak” için olağanüstü bir gayret gösteriyor…
Bu nedenle de birileri veya bazı kurumlar, iktidar kavgası verdiği için her şeyi “yeni” gösterme gayretindeler.
Bu sorunların bile “yeni” etiketiyle ortaya sürülmesi ve tartışılması “rant” ve yeni “mühimmat” sağlıyor… Çarpışanların elini güçlendiriyor…
Nasıl mı?
Eğer sorunların “eski” olduğunda anlaşılabilse, kavgaların büyük bir kısmı terk edilecek ve “herkes”, yani her kişi ve kurum birlikte çözümlere aramaya başlayacak…
Sorunların “eski” olduğu, en azından bugünkülerin bu sorunların büyük bir kısmında payı olmadığı anlamına gelecek…
Hiç olmazsa kavgaların dozu azalacak…
“Aklı selim”in galip gelme ihtimali doğacak…
Ama her sorunun “yeni” olduğuna karar verildiği ve tartışmalar bu minvalde sürdürüldüğü zaman; kendiliğinden bu sorunları “yenilerin” ürettiği ortaya çıkacak…
Bu da karşı taraf için müthiş bir “saldırı” ve “eleştiri” malzemesi anlamına geliyor…
Oysa sorunların yüzlerce yıllık olduğu, kuralların, hukukun ve “ilkelerin”  “zamana”, “zemine”, “kadroya” ve hatta “mevsime” göre uygulandığı kabul edilse…
Bu ülkeye hukukun henüz gelmediği; hukuk yerine keyfiliğin egemen olduğu; bütün kurumların kendi işlerini yapmak yerine “siyaset” yapmayı çok sevdiğini herkes bir “itiraf” edebilse…
Belki biraz olsun rahatlayacağız…
***
İşte tam da burada, Batıda bolca bulunan bizde izine hiçbir yerde rastlanılmayan  “kurumsallaşma” üzerinde durmak lazım…
Yukarıda bahsedilen durumların hiçbirisi kurumsallaşma göstergesi değildir…
Kurumsallaşma, ilkelerin, kuralların, hukukun ve uygulamaların zamana, zemine, kuruma, gruba, ekibe, camiaya, ideolojiye ve mevsime göre değişmemesi demektir.
Bir ülkede veya bir kurumda, var olan hukukun/kuralların/ilkelerin herkese ve her daim eşit bir biçimde uygulanmasıdır…
Batıyı Batı yapan, temel faktör budur… Batının gelişmişliğinin en önemli göstergesidir, kurumsallaşma…
Herkes, sorununun hangi kurumla ilgili olduğunu ve nasıl çözüleceğini bilir.
Herkes, kendisinin “eşit” vatandaş olduğunu ve hemen her resmi kurumda eşit davranışla karşı karşıya kalacağını bilir…
Son 11 yılda, aynı iktidar döneminde BEŞ MİLLİ EĞİTİM BAKANI eskiten bir sistemin kurumsallaşmasından, sağlıklı olmasından; verimli ve etkin olmasından söz edilebilir mi?
Batıda “nadir” istisnalar ve uygulama kazaları kuralları bozmazken, bizde istisnalar kural olur…
Orada vatandaş her şeydir, bizde hiçbir şey…
Orada, kurumlar yalnız ve yalnız kendilerine yasaların vermiş olduğu görevlerle ilgilenir…
Bizde her kurum “vatan kurtaran aslan” muamelesi görür…
Bizim sürekli “vatan kurtaran aslanlara” ihtiyacımız vardır…
Batıda vatandaş her şeydir; vatanın da, sisteminde, kurumlarında gerçek sahipleridirler.
Bizde “vatan kurtaran aslanlar” her şeydir…
Orada herkes kendi işinden ve hayatından sorumluyken, bizde herkes her şeyden sorumludur…
Herkes ötekine göre vatanperverdir; öteki de vatanı satmaya hazır, pusuda beklemektedir…
Canım memleketim!...
***
Oysa canım kardeşim mesleğin neyse onu en iyi şekilde yapıver…
Her kurum kendi işini yapsa, kendi görev alanlarının dışına çıkmasa…
Ötekileştirmeler, düşman üretmeler, hukuksuzluklar, kayırmalar, kollamalar, yolsuzluklar, şaibeler son bulsa; hesap verebilirlik, şeffaflık, katılımcı yönetim ve katılımcı bütçe kurumsallaşsa...
Bizde dünya gözüyle adam gibi bir demokrasi görebilsek…
Desek ki, “Hah işte… Siyaset kendi kurallarıyla işliyor… A kurumu ve temsilcileri kendileriyle ilgili konuların dışında kamuyu bilgilendirme gibi stratejik bir görev üstlenmiyorlar… B kurumunun temsilcileri kalkıp önüne geleni suçlamıyorlar… 
Ne yapıyorlar? Kendi kurumunu en iyi noktalara taşımak için çabalıyor… Hükümet, bağırtı çağırtıya kaçmadan, kavga etmeden, kurumları ve vatandaşları germeden, bütün toplumsal “duyarlılıklara dikkat ederek” asil bir sükûnetle kurumları koordine ediyor…”
“Oh be, dünya varmış!” diyebilmek ve dünya gözüyle böyle bir şeyi görmek acaba mümkün olacak mı?
Çok zor gözüküyor çoook…
Niye mi?
Memlekette her kurumun başkanı, temsilcisi “efe” ve bütün efeler birbirine “aba altından sopa göstermek”le meşgul…
Haydi kolay gelsin, Türkiye’nin yüzyılları kaybolmuş ve kayboluyor… Sizi niye ilgilendirsin ki? Aman ha siz efelenmekten geri durmayın ve rantınızı kollayın…

“Aman da efeler vay, vay…”
Per aspera ad astra!

1 Temmuz 2013 Pazartesi

Memleketim: Demokrasi, Kaos, vs.



Memleketim, güzel Türkiyem...

Dünyanın en şahane coğrafyası...
Sayısız uygarlığın yükseldiği, kesiştiği, etkilendiği ve dünyaya yayıldığı coğrafya...
Dünyanın gözleri hep bu coğrafyanın üzerinde oldu ve hala da öyle...
Milattan öncesiyle ve sonrasıyla...
Türklerden önce ve sonra...
Önce bütün uygarlıklarıyla Anadolu, sonra Selçuklu, Osmanlı ve nihayet Türkiye Cumhuriyeti...
***
Türkiye ve Dünya
1923-2013...
90 yıl...
Önce ayakta kalma mücadelesi...
Cumhuriyet’in, savaşın yılgınlıklarından kurtulma ve “yeni dünya”da var olma kavgası...
Gelenekle değişimin kavgası...
Dünyada I. Dünya Savaşı’nın ve ekonomik bunalımların getirdiği kaos...
Ardından II. Dünya Savaşı ve milyonlarca insanın ideolojik sapkınlıklar uğruna kaybı...
İnsanlığın “demokrasiyi” yeniden keşfi...
Her türlü zulmün önüne demokrasi ve insan hakları ile geçileceğine olan kesin inancın doğuşu...
Dünyanın iki ana cepheye bölünmesi...
Bir tarafta despotluklar, diğer tarafta demokrasiler...
Giderek güçlenen “temsili” demokrasi ve ardından “katılımcı” demokrasi...
Derken, Batılı demokrasilerin Sovyetlerin öncülüğündeki despotlukları yıkması...
Bloklar, duvarlar, zincirler paramparça... yerle bir, bütün sistemli zulüm imparatorlukları...
Demirperde bitti...
The END...

Yeniden Türkiyem...
Dünya bir büyük gemi gibi zaman denen okyanusta bu büyük savruluşlarla rotasını bulmaya çalışırken, Türkiyem...
Türkiye, II. Dünya Savaşı sonrasında rotasını tamamen Batıya, demokrasilere ve elbette ve özetle “insani” rejimlere çevirdi...
İnsanın ve insan haklarının öncelendiği, yüceltildiği, hukuk koruması altına alındığı rejimlere...
CHP tek siyasal aktör iken DP ikinci ve güçlü bir siyasal aktör olarak çıktı sahneye...
14 Mayıs 1950...
DP’nin iktidarı devraldığı ve önemli dönüşümlerin, gelişimlerin ve değişimlerin yaşandığı bir dönem...
Trajediyle biten bir dönem...
Demokrasinin, önemli kurum ve kuruluşlarca hazmedilemediği, anlaşılamadığı bir dönemin acı ve utanç verici sonu...
O utancın “bayram” olarak kutlandığı yaklaşık 20 yıl...
Sonra, sağ-sol, Türk-Kürt, Alevi-Sünni eksenlerinde “üretilmiş” kavgaların sahneye çıkışı...
27 Mayıs 1960, 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980 ve 28 Şubat 1997...
Muhtıra, darbe, post-modern darbe... Senaryolar ve söylentiler bitmiyor...
***
Geçti, gidiyor hayatımız...
Çocuktuk, büyüdük, yaşlanıyoruz...
Ama, bu canım coğrafyada “darbe, plan, kafes, balyoz, kaos, kargaşa, senin yargın benim yargım”  gündemleri bitmiyor...
Demokrasimizin, hukuk çerçevesinde bütün sorunlarımızı çözebileceğine bir türlü inanamadık...
Bu inançsızlıkla da, birlikte yaşamanın güzelliklerine ve erdemlerine kapılarımızı kapatıyoruz...
Oysa bu coğrafyada “her türlü farklılıklarla bir arada yaşama” modelini yüzlerce yıl başarmışız...
Nedense, “erdemler” çıkar kavgalarının “erdemsiz” kılıfları haline gelmiş...
Demokrasi, nedense bu coğrafyada bir türlü rayına oturamıyor...
Yollar dönüp dolaşıp “yönetemeyen demokrasinin” ve “kaotik Türkiye’nin” kapısına varıyor...
Bu kapının arkasında üretilenler, toplumu çok yordu ve hala da yoruyor...
Bizim de Almanya, İngiltere, Fransa veya ABD gibi bir demokrasimiz olacak mı acaba?
Kaybetmenin kazanmak kadar olağan olduğu bir Türkiye...
İktidarın muhalefet, muhalefetin iktidar olabildiği bir Türkiye...
Her kurum ve kuruluşun “yalnızca” kendine verilen görevleri yaptığı ve kendi görev alanının dışına çıkmadığı bir Türkiye...
Etnisitenin, dinin, tarihin, sembol kişilerin ve geleneklerin ayrılıkçı-yıkıcı sapkınlıklara “alet edilmediği”; bu tür niteliklerin demokrasinin güçlendirilmesi için bir zenginlik olarak görüldüğü bir Türkiye...
Herkesin ve her şeyin olduğu gibi kabul edildiği... Dayatmaların olmadığı bir Türkiye...
Evet... Geldik gidiyoruz...
Ama kavgalardan, hırçınlıklardan, planlardan, darbelerden, programlardan, “ölçüsüz” kavgalardan çok sıkıldık artık...
Demokrasi, yaşam kalitesi ve insan onuruna yakışır bir yaşam istemeliyiz, bütün Türkiye için...
İsteyelim ki, gelecekten biraz olsun umutlanalım...

Kısacası, ölüm ve kaos yerine “hayatı” ve “kaliteyi” alkışlamak istiyorum...
Per aspera ad astra!

19 Mayıs 2013 Pazar

Demokrasi Baharı ve Demokrasi Yalanı

Ben Basra'dan Ömer...


Belki haberin yoktur diye yazıyorum 

Franks;

Önce demokrasi yağdı göklerden

Sonra özgürlük geçti üstümüzden

Palet palet...

Ve insan hakları namlularından

Yüzü maskeli adamların

Saniyede bilmem kaç bin adet.

Demokrasi bizim eve de isabet etti
Bir gün sonra anladım ayaklarımın 

koptuğunu
Babamın vücudunda
Tam on sekiz adet
İnsan hakları saymışlar.

Annem zaten yoktu
Ben doğarken
İlaç yokluğundan ölmüş.
Ambargo falan dediler ya
Anlamadım, çocuk aklı işte
Sen daha iyi bilirsin...


Sizde de barış böyle midir Franks?
İnsan hakları çocukları yetim,
ve ayaksız bırakır mı orada da?
Ya demokrasi?
Güpegündüz pazara düşer mi?

Ve zenginlik...
İnsanları korkudan uykusuz bırakır mı?
Ve kuşlar gökyüzünü terkeder mi orada da?
Babamla söylediğim son dua dilimde,
Ayaklarım hastanede,
Ve giymeye kıyamadığım ayakkabılar
Elimde kaldı...

Çocuğun var mı Franks?
Al... çocuğuna götür onları
Bir işe yarasın.
Kimbilir baktıkça,
Belki beni hatırlarsın.


"Bu nasıl demokrasi Franks?
Düştüğü yeri yaktı
Merhamet hür dünyaya
Bu kadar mı Irak'tı?"

Basralı Ömer

7 Mayıs 2013 Salı

DEVLETÇİKLER BÜTÜNÜ OLMAK YA DA AYRIŞMAK...



“Doğa durumu” (State of Nature),  felsefede, siyasal düşünceler tarihinde ve yönetimin evrimiyle ilgili açıklamalarda sıkça kullanılan bir tanımlamadır.

“Doğa durumu” devletin, otoritenin ve toplumsal düzenin var olmadığı dönemleri anlatır.

Birçok düşünür “doğa durumunu” barışın ve güvenliğin olmadığı bir durum olarak tanımlamaktadırlar.

Rousseau ise, doğa durumunu “barış” durumu olarak görüyor.

Doğa durumunu “savaş, çatışma, kargaşa” olarak görenlerin başında ise, devleti Leviathan (ejderha, su canavarı) olarak tanımlayan Hobbes geliyor...

Asıl anlamını da Hobbes’la birlikte buluyor “doğa durumu” ve “devletin olmadığı” bir zamanı anlatıyor...Bu tabloda ne var?

Anarşi ve kargaşa var... Düzensizliğin hakimiyeti var...Ne yok?

Devlet yok, güvenlik yok... Kuvvetlinin “haklı” olduğu bir “durum” söz konusu...

Doğal seleksiyon yasalarının hakimiyeti var: Güçlü olan yaşıyor, zayıf olan ayıklanıyor...

Peki, nasıl oldu da “devlet” ya da “kamu düzenini sağlayan güç” ortaya çıktı?

Hobbes, bu tarihsel dönüşümü şöyle açıklıyor:“İnsanları barışa yönelten duygular şunlardır: Ölüm korkusu, rahat bir hayat için gerekli şeyleri elde etme arzusu ve çalışarak onları elde etme umudu. Akıl insanların üzerinde anlaşabilecekleri uygun barış şartlarını gösterir. Bu şartlara doğa yasaları da denilir.”

Çünkü, doğa yasaları güce dayalıdır. Güçlü olanın belirleyiciliği baskındır...

O halde zayıfları, güçsüzleri ve toplumsal düzeni kim koruyacaktır?Elbetteki güçlü bir “devlet.”

Devlet yoksa ne var? Tek tek güçlü olmaya çabalayan kabileler, aşiretler, klanlar ve sınıflar var...

Elbette bunlarında sürekli olarak kendi aralarındaki savaş ve kıyım var..

***
Devletlerin kaderine baktığımız zaman, 20. yüzyılın başlarına kadar monarşiler, imparatorluklar ve feodalitenin hakim olduğunu biliyoruz...

Fransız Cumhuriyetleri de 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar kan ve kargaşadan başka bir şey getirmemiştir.İmparatorlukların çözülüşü ulus devletleri ve cumhuriyetleri çoğaltmıştır.

Bir anlamda, geniş ve büyük imparatorluklardan ve devletlerden küçük (bazen birkaç yüzbin nüfusa sahip) devletlerin kurulması söz konusu olmuştur.

Milliyetçilik ve bağımsızlık rüzgarları günümüze kadar hızını hiç kaybetmemiştir...

İmparatorluklardan ULUS devletler türemiştir...Böylece “minik devletimsiler” türemiştir ve türemeye devam etmektedir... Bazı federal sistemler de, bu “devletimsilerle” ulus devlet olarak varlığını sürdürmektedir.

Bunlar da yetmemiştir...Devletler, bölüne bölüne neredeyse “kabile”, “aşiret” ve “feodal” döneme geri dönüşü anımsatacak bir sürece gelinmiştir...

Avrupa ve başka bölgelerde yapılan tartışmalar, rahatsız edici boyutlara ulaşmaktadır, zaman zaman.Bu tezi doğrulayacak en önemli örnekler “federal” devletlerdir...
Bölünmeyi ve atomizasyonu meşrulaştıran ve bir ulusal kimlik altında, küçük kimlikleri devletleştiren sistemler olarak “federal” yapılar, bu bölünme ve parçalanma krizine çözüm olarak ortaya çıkmışlardır...
İspanya, Belçika, İtalya ve Almanya’da bazen çok yüksek perdeden, bazen de cılız bir sesle “ayrılma” ve yeni bir “devlet” olarak ortaya çıkma “homurtuları” eksik olmaz... 

Ancak, demokrasinin ve zenginliğin üstünlükleri bu sorunları çok da büyütmez…
***
Türkiye’ye gelince, Türkiye bütün dünyaya birliğin, beraberliğin, hoşgörünün ve saygının egemen olduğu bir geçmişin mirasyedisi durumunda...
Müslüman ve gayri müslim birçok unsurun yüzlerce yıl çatısı altında yaşadığı Osmanlı İmparatorluğu, ardında onlarca devlet bırakmıştır...
Türkiye, 600 yıllık saltanat rejiminden sonra 23 Nisan 1920’de bütün Anadolu unsurları ile “Türkiye” adına ve ülkesine doğru yola çıkmış ve 1923’te de Cumhuriyet olmuştur...
Aynı unsurlarla kurulan Cumhuriyet, aynı unsurlarla bir arada yaşamayı başaramamış görünüyor...Burada belirtilmesi gereken hem “unsurlarda” önemli arızaların olması, hem de bu unsurları bir arada tutan “iradede” zaman zaman önemli arızaların ortaya çıkması...
Bunlar elbette tamir edilebilir arızalar, ama...
Ama, Türkiye’de daha önemli ve tehlikeli hastalık: Genel olarak her kurum, kuruluş; her oluşum lideri, parti lideri, sendika lideri, belediye başkanı ve valinin kendi saltanatı, diktatoryası veya cumhuriyeti peşinde koşmasıdır...


İlk bakışta belki hiçbiri böyle değildir, ancak bu saltanatlar “maskelenmiştir.” “Olur mu öyle şey?" diyebilirsiniz...

Olur, olur...Etrafınıza dikkatlice bakınız: Yalnızca etnik, dini, laik, milliyetçi v.b. nedenlerle güç peşinde koşanların çıkardığı kaos mu var?
Hayır, önemli yetkileri olan herkes neredeyse “demokratik kılıflar altında” kendisine bir devlet kurmuş bile...
Cumhuriyet, demokrasi, hukuk devleti, halkçılık v.s. bunların hepsi yalnızca “kılıf, maske, manipülasyon, görüntü...”Bu saltanatların yalnızca adı,  “devlet” değil...
Fırsat bulurlarsa hepsi de devletini ilan edecek...
***
Yazının başında belirttiğim gibi birliğe ve birlikteliğe gitmenin kavgasını verirken uygarlıklar, bizde “doğa durumuna” dönüş eğilimleri giderek güçleniyor...
Siyasi partiler arenasına bakarsanız, ne dediğim daha kolay anlaşılır...
Aynı çizgide 8-10 parti...Neden?
Yaşasın lider saltanatı!...
İktidar olmazsanız da, “parti liderliğinin de tadına doyum olmuyor” ki… 

Siyasi literatürümüz “Muhterem babamın partisi!” söylemini de arşivlerine kaydetti ya!...
Memleketimizin “sembol” parti liderleri “ölene dek” ya da “big brother” destekli “akla zarar entrikalarla” “gönderilene” dek terk etmiyor, o güzelim koltukları...

Per aspera ad astra!

4 Nisan 2013 Perşembe

İNGİLİZ USULÜ İKNA...


Bir şeyi kabul ettirirken, en akıllı yol,  söylenmek istenileni, kendi hasmına söyletebilmektir. Bunu  yaparken de amaçlanan görüşü, hasmın kendi görüşü haline getirmek hünerini gösterebilmektir. Yani maksat hâsıl olduğunda, hasım, neyi kabul ettiğinin farkına  bile varmamalıdır.Hikayeye göre, bir Alman, bir İtalyan,  bir Fransız

ve bir İngiliz aralarında köpeğe hardal yedirmek 

konusunda iddiaya tutuşurlar.
.
Alman önceliği alır, hardalı  topak yapar ve

 köpeğin ensesinden tutarak zorla ağzına tıkar. 

Hayvanın ağzı  yandığı için hardalı yemez ve çıkarır.

İtalyan hemen  atılır, öyle olmaz der ve hardalı makarna şeklinde ufak 

parçalar halinde  bölerek, köpeğe yedirmeye çalışırsa da, hayvanın ağzı 

yine  yandığından o da başaramaz.

Fransız da, konuya kendi  açısından yaklaşarak, hardalı önce sulandırıp, 

sos olarak köpeğe yedirmek için uğraşırsa da, bu uygulama 


ile de bir sonuç  alamaz.

Sıra İngiliz'e geldiğinde, İngiliz önce köpeği  okşayarak yanına çeker, 

sırtını sıvazlar, sonra da hardalı topak yaparak  hayvanın poposuna 

yapıştırır. Köpek ardı yandıkça başlar hardalı  yalamaya, kısaca canı 

yandıkça yalar, yandıkça yalar ve sonuçta yalaya  yalaya hardalı bitirir.

Bazı "büyük" ülkeler hedef ülkeleri, istedikleri çizgide tutabilmek için, onlara hardalı 

öyle yedirirler ki, o  ülkeler, neyi, nasıl yediklerinin farkına vardıklarında iş 

işten çoktan geçmiş olur.

(Teşekkürler sosyal medya dostlarım:)
Per aspera ad astra!

21 Ekim 2012 Pazar

BÜYÜKŞEHİR, BÜTÜNŞEHİR, EYALET, BÖLGE YÖNETİMİ… KAOSA DOĞRU?

İl, ilçe, belediye, büyükşehir belediyesi… Merkezi yönetim ve yerel yönetim kuruluşları… Hepsinin sorunu var mı var. Reform sürekli olmalı mı olmamalı mı? Olmalı elbette…
Ama böylesi ne görüldü ne de duyuldu… Büyükşehir tasarısı Türk yönetim sistemini un ufak etmektedir. Geleceği belli olmayan bir yapıya dönüştürmektedir. Birçok tartışma, çatışma ve sorunun ortasında merkezi yönetim de yerel yönetim de işini yapamayacaktır.
Büyükşehirlerin mevcut idari kapasitesi bu değişikliği yönetecek niteliklerden çok uzaktır. Kaldırılan il özel idarelerinin mal varlığı ve personeli nasıl değerlendirilecektir?
Böyle bir aktarım ve dönüşüm yıllar alır. Bu sürede kırsal yerel hizmetler ne olacaktır. Köyler ve beldeler çok önemli bir “kimlik” sorunu yaşamayacak mıdır?
Avrupa belgelerinde (Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve Kentsel şartlar) yerel yönetimlerin kimliklerine özel bir önem atfedilmekteyken, Avrupa standartlarından da gittikçe uzaklaşmış olacağız.
Türkiye’de ne yazık ki politika yapım süreçleri oldukça verimsiz olmuştur.
Ekonomik, teknolojik, toplumsal ve değişim süreçlerine paralel bir politika üretimi başarılamamıştır. En azından değişim çağını yaşadığımız zaman diliminde bazı yasalarımız neredeyse 100 yılı dolduracak.
Örneğin Köy Kanunu 1924 tarihli. Aynı şekilde 1913 tarihli İl Özel İdaresi Kanunu 2005’te, 1930 tarihli Belediye Kanunu da 2005’te değişti. Sonuçta, bu göstergeler bile siyasetin ve bürokrasinin değişime nasıl bir direnç gösterdiğinin kanıtı olarak kabul edilebilir.
Ve fakat, diğer taraftan 2003 sonrasında da bu “yavaşlığın” aksine, politika yapım süreçleri çok hızlı gelişmekte ve bu yüzden de, hem yeniliklerin ne kadar işlevsel olduğu, hem de meşruiyet temelleri konusunda önemli soru işaretleri oluşmaktadır.
Küreselleşme, bilgi toplumu, dijital dönüşüm, açık yönetim (open government) gibi kavramların tartışıldığı ve açık yönetim yaklaşımlarının kurumsallaştığı bir dönemde değişim ve reform kaçınılmaz bir gerekliliktir.
Ancak, demokratik bir ülkede bu kadar hızlı değişimlerin ortaya çıkarabileceği riskleri de iyi analiz etmek gerekmez mi?
Tasarı devleti, tarafsızlığı ve güveni temsil eden mülki idareyi eritmekte, yerine henüz kurumsallaşamayan büyükşehir belediyelerini dominant bir yapı olarak bütün il düzeyindeki kurumların patronu haline getirmektedir.
Oysa, 2003 sonrası reformlarla il özel idareleri oldukça etkin ve verimli hizmetler sunmaya başlamışlardı. En azından 2003 sonrasında bütün köylerin yol ve su ihtiyacı karşılanmıştır.
Elbette il yönetimlerinin ve özel idarelerin de demokratiklik, etkinlik ve verimlilik sorunları vardır ve iyileştirmeler yapılmalıdır. Ancak, yöntem bu olmamalıdır.
Sonuç olarak, mevcut büyükşehirler yalnızca eşgüdümcü olmalı, meclisler güçlendirilmeli, idari kapasiteleri artırılmalı ve demokratikleştirilmelidir. Bugün başta büyükşehir belediyeleri olmak üzere, yerel yönetimlerin denetlenmesi olanaksız hale gelmiştir. Denetlenebilir, şeffaf ve hesap verebilir bir sistem inşa edilmelidir.
Tasarı geri çekilmelidir ve 5216 sayılı yasadaki nüfus ölçütü değiştirilerek büyükşehir belediyeleri kurulmalıdır. Küçük belediyeler için ise birkaç model vardır.
Hepsinin kapatılması sorunu büyütür. Bu tasarı, 29 il merkezindeki vatandaşları ve belediye başkanlarını mutlu edebilir, sevindirebilir. Ancak ilçeler, beldeler ve köylerde yaşayanları fazlasıyla üzecektir.
Özellikle, Tarsus, Bandırma, Alanya, İskenderun gibi 100 binin üzerinde nüfusa sahip ilçelerin büyükşehir alanındaki “merkez ilçe belediyeleri” ile aynı statüye indirgenmeleri toplumsal psikolojiyi de derinden etkileyecektir. Bütün bu nedenlerle, tasarı yasalaşmamalıdır.
Büyükşehir belediyeleri elbette kurulmalıdır.
Ancak, yasadaki 750 bin nüfus koşulunu 200 binlere çekmek veya bütün il belediyelerini güçlendirmek bir çözüm yolu olarak karşımızda dururken, yalnız ve yalnız 750 bin nüfus koşulundan dolayı böyle bir düzenlemeye gitmek, siyasal, yönetsel ve toplumsal krizleri beraberinde getirecektir.
Hükümetin bu tasarıyı geri çekmekten başka çaresi yoktur.
Zira, eyalet başbakanı olmaya hazırlanan büyükşehir belediye başkanları ve il merkezleri hariç, bu yasa tasarısından ve dönüşümden kimse memnun değildir.
Herkes kan ağlamaktadır ve siyasi faturası da çok kabarık olacaktır.
Hizmet standartları, demokrasi kriterleri, kurumsal/idari kapasite, toplumsal psikoloji bakımlarından bu tasarının hiçbir makul temeli yoktur.



Per aspera ad astra!